Poradnictwo to część codziennej pracy Rzecznika. Poniżej znajdują się najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi. Więcej w części "Poradnictwo"

Do którego roku życia uczniowie mogą uczyć się w szkole specjalnej?

Kiedyś istniał przepis ustalający górną granicę wieku ucznia ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi na 24 lata. Obecnie takiego przepisu nie ma. Natomiast w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 12 lutego 2002 r. w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych w Paragrafie 3.7 jest powiedziane, że w przypadku dzieci niepełnosprawnych każdy etap edukacyjny może zostać wydłużony przynajmniej o jeden rok. Edukacja ma cztery etapy: dwa trzyletnie w podstawówce, trzyletni w gimnazjum i trzyletni w liceum. Wynika z tego, że jeśli dziecko zaczęło edukację w szkole podstawowej w wieku 10 lat ponieważ miało odroczony obowiązek szkolny to przechodząc do kolejnych etapów może się uczyć przynajmniej do 26 roku życia. Należy jednak zaznaczyć, że obowiązek szkolny musi być spełniany do 18 roku życia, później edukacja staje się przywilejem. Oznacza to, że jeżeli dziecko a raczej młody człowiek po ukończeniu 18 roku życia mieszka w małej miejscowości, w której nie ma odpowiednich placówek edukacyjnych to gmina nie musi mu zapewnić możliwości uczęszczania do nich.

Prawidłowe orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego – czy dyrektor szkoły ma prawo wymagać określenia stopnia upośledzenia umysłowego dziecka w orzeczeniu?

Taki problem mieli rodzice z jednego z miast wojewódzkich, których dzieci chodziły do klasy dla dzieci z autyzmem w szkole specjalnej. Dyrektor szkoły żądał od nich doprowadzenia do wpisania do orzeczeń stopnia upośledzenia umysłowego. Nie jest to zasadne żądanie. Zawartość orzeczeń określa jasno Paragraf 7.1 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dn. 12 lutego 2001 roku o potrzebie kształcenia specjalnego... Nie ma tam mowy o obligatoryjnym określaniu poziomu rozwoju umysłowego każdego dziecka. Orzekaniem o potrzebie kształcenia specjalnego zajmują się odpowiednie instytucje: Poradnie Psychologiczno-Pedagogiczne i powołane przy nich zespoły orzekające (Ustawa o systemie oświaty z dn. 7 września 1991 roku). Jeżeli specjaliści zatrudnieni w zespołach nie ustalili stopnia upośledzenia umysłowego to znaczy, że tak ma być. Autyzm nie jest upośledzeniem umysłowym tylko zupełnie odrębną jednostką chorobową charakteryzującą się m.in. bardzo nierównomiernym rozwojem i nie da się w żaden sposób określać stopnia upośledzenia umysłowego w ramach diagnozy autyzmu. Natomiast, jeżeli zawarta w orzeczeniu diagnoza nie jest wystarczająca dla szkoły na przykład przy dostosowywaniu programu do potrzeb uczniów lub dokonywania oceny postępów dziecka można zwrócić się do Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej lub placówki terapeutycznej prowadzącej dziecko o dokonanie precyzyjnej diagnozy funkcjonalnej dzieci.